De bekende usability-guru Jakob Nielsen kraakt de nieuwe grafische interface (GUI) van Windows 8 af. Het nieuwe besturingssysteem van Microsoft is verwarrend én teleurstellend, voor zowel nieuwkomers als voor power users, luidt het harde oordeel. Microsoft is volgens Nielsen te ver doorgeslagen: van de traditionele gui uit het Gates-tijdperk met krachtige mogelijkheden en zelfs feature-overkill (featuritis), naar de grote gekleurde tegels die benodigde functies verbergen en gebruiksvriendelijkheid smoren.
Desktopdoublure
Nielsen sabelt Windows 8 op verschillende punten neer. Ten eerste is er de verwarring - en technische inefficiëntie - van de dubbele GUI. Naast de tegeltjesinterface (voorheen Metro geheten) bevat de nieuwe Windows-versie ook nog de aloude desktopomgeving. Laatstgenoemde is licht gewijzigd; zo ontbeert het de bekende Start-knop met uitklapmenu om applicaties te starten.
Deze twee tegelijk beschikbare omgevingen wijken flink van elkaar af, wat gebruikers belast met een inconsistente gebruikerservaring. Daarnaast worden gebruikers door de dubbele desktop belast met extra geheugenwerk. Welke applicatie staat waar open? Idem dito voor webpagina’s, aangezien er twee exemplaren van Microsofts browser Internet Explorer draaien op Windows; één in Metro en één in de aloude desktomgeving.
Geen ‘windows’ meer
De standaardinterface die Windows 8 de gebruiker voorschotelt is de nieuwe: de voor touch ontwikkelde tegels. Die omgeving staat geen meerdere, overlappende vensters toe. Een app neemt standaard het volledige scherm in beslag. Het besturingssysteem bevat wel een functie om twee apps tegelijk weer te geven, waarbij de verdeling hard is vastgelegd in eenderde en tweederde van het scherm. Dit ongeacht de grootte van de gebruikte monitor en de daardoor beschikbare ruimte.
De naam van Microsofts product is niet meer van toepassing, concludeert Nielsen, wat funest is voor zogeheten power users. Het ‘venstergebrek’ geldt natuurlijk niet voor de aloude desktopomgeving, die afgezien van de ontbrekende Start-knop in wezen de GUI van Windows 7 is. De splitfunctie voor weergave in Metro is volgens Nielsen nauwelijks te ontdekken. Die stelling baseert op praktijkonderzoek waarbij twaalf ervaren pc-gebruikers aan de slag zijn gegaan met Windows 8.
Grafische offers
Naast de conclusies op basis van de praktijktest met de kleine groep gebruikers krijgt Windows 8 ook kritiek op grond van algemene usability-criteria. Zo heeft de gebruikersinterface geen 3D- of schaduweffecten meer om aan te geven dat een gui-element een aanklikbare knop is, of een selecteerbare schakelwaar. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld de optie om pc-instellingen te veranderen, die volgens Nielsen door de ‘platheid’ van de weergegeven tekst meer lijkt op een titel voor de iconengroep die erboven staat.
Microsoft heeft na het uitbrengen van de laatste testversie (de Release Preview) nog wijzigingen doorgevoerd in de gui. Dit betreft onder meer het schrappen van de grafische Aero-interface, waarbij de desktopomgeving in Windows 8 een uiterlijk kreeg dat meer bij de touch-vriendelijke Metro-interface past. De aloude desktop is hierdoor minder kleurrijk, grafisch lichter en volgens Microsoft 'schoon en fris'. De GUI is hierdoor minder zwaar voor grafische chips, wat op tablets de batterijduur ten goede kan komen.
Het is niet alleen Windows 8 zelf dat niet voldoet, volgens usability-guru Nielsen. Ook apps en touch-bediening krijgen kritiek. Net als Nielsen zelf trouwens.
App-verdomming
Ook Microsofts richtlijnen voor app-ontwikkelaars leiden volgens de usability-expert tot het smoren van de gebruiksvriendelijkheid. Ontwerpadvies voor de zogeheten ‘Modern UI’ (voorheen Metro) “lijkt designers richting apps te sturen met een buitengewoon lage informatiedichtheid”. Illustratief beeld heeft de bovenhand, teksten zijn kort en worden ruim weergegeven.
Dergelijk grafisch design, door derden, dwingt gebruikers tot onnodig veel scrollen. Naast veel heen en weer klikken (of met de vinger aanraken op een touch-scherm) om data en webcontent vollediger in beeld te krijgen. Op tablets blijkt de testgroep van twaalf pc-gebruikers geen moeite te hebben met horizontaal scrollen, alleen is dat voor websites “een usability-nachtmerrie” op desktop-pc’s.
Microsoft heeft al wel een oplossing voor de relatief lage informatiedichtheid in de touch-interface van Windows 8. De tegels van apps kunnen live informatie bieden, zodat gebruikers zo’n toepassingen niet hoeven te openen. Binnenkomende berichten, nieuwsupdates, weersvoorspellingen, aanstaande agenda-afspraken, of ook ads worden automatisch en dynamisch weergegeven. Nielsen waarschuwt echter voor de overweldiging van allemaal knipperende tegels die de gebruiker een chaotische kermisomgeving opdringen.
Fout voor tablet én pc’
Het op usability afkraken van Windows 8 sluit af met de constatering dat de nieuwe gebruikerservaring (UX) zwak is op tablets en ronduit slecht is op pc’s. Het automatisch verbergen van universele commando’s als Zoeken, Delen en Instellingen vermindert volgens Nielsen de kracht van die zogeheten Charms. Deze zijn met een touch-gebaar op te roepen, wat op smartphones en kleinere tablets zinnig is maar niet op tablets en pc’s met grotere schermen.
Ook hekelt Nielsen de beschikbare touchbediening, waarvan verschillende vingeraanrakingen dienen voor verschillende handelingen. Deze “gecompliceerde gebaren” zijn volgens de usability-guru te foutgevoelig, waardoor een aanraking niet altijd goed de bedoelde handeling oplevert. Afhankelijk van waar een gebruiker zijn of haar vinger plaatst, kan een veeggebaar leiden tot scrollen of tot het oproepen van de Charms.
Kritiek op de kritiek
Nielsens uitgebreide kritiek heeft inmiddels zelf weer kritiek gekregen. Zijn gedachtengang zou ouderwets zijn en slechts leiden tot de minimale verbeteringen waar Microsoft de afgelopen jaren in is verzand. Techjournalist en Microsoft-watcher Jay Greene, tevens auteur van een design-boek, pareert de kritiek op Windows 8. Ja, het is anders. En ja, het is wennen. Maar dat staat niet gelijk aan onbruikbaar of zelfs gebruiksonvriendelijk.
Greene haalt hierbij naast creatief directeur Tom Hobbs van designbedrijf Teague ook wijlen Apple-grondlegger Steve Jobs aan, die marktonderzoek afwees. Het is volgens de man achter de iPhone en iPad namelijk ‘niet de taak van gebruikers om te weten wat ze willen’. Dat moet een goede designer zien te bedenken om gebruikers iets te brengen waarvan die klanten niet wisten dat ze het misten.
Middelmaat versus marktverovering
Apple’s topdesigner Jonathan Ive vat samen dat marktonderzoek tot middelmatigheid leidt. Een bekend gegeven bij gebruikersenquetes en marktonderzoeken is immers dat respondenten veelal meer willen van wat ze al kennen, én bang zijn voor verandering.
Dat is ooit opgetreden bij de toen vreemd-nieuwe bureaubladmetafoor, in het MS-DOS tijdperk. Dat is ook voorgekomen toen Apple zijn smartphone met touch-scherm introduceerde, zonder hardwarematig toetsenbord en zonder knoppen voor bellen en ophangen. Beide hebben de opkomst van Windows ooit en iOS de afgelopen vijf jaar niet bepaald gehinderd.
-
-
Er zijn nog geen reacties.Reageer
Preview