Google haalt er al jaren de headlines mee, Apple bemoeit zich op nog vage wijze met de technologische ontwikkeling ervan en her en der zijn autofabrikanten de eerste voorzichtige tests begonnen: de zelfrijdende auto komt eraan. En snel ook: onlangs heeft het Kabinet een aantal testprojecten fiat gegeven de openbare ruimte te gebruiken voor echte proefritten.
De implicaties van deze technologische ontwikkeling worden nog onderschat, maar zijn in sommige gevallen ook nog niet te overzien. Maar dát die er zijn, is evident. De zelfrijdende auto draait niet om het weghalen van het stuur.
Een groot deel van onze maatschappij, ons dagelijks leven, is vormgegeven rond dit stuk persoonlijk en groepsvervoer. Er gaat miljarden euro's in om, jaarlijks. Een substantieel deel van de overheidsbegrotingen heeft te maken met wegvervoer, op Rijksniveau, provinciaal en lokaal. De inrichting van land en stad is geënt op bereikbaarheid.
Geen revolutie, maar geleidelijkheid
Het is geen revolutie. Het weghalen van het stuur zal geleidelijk gebeuren, omdat mensen nog de keus zal worden gegeven zelf te rijden of te kiezen voor de automatische piloot. Een gevoelskwestie. Daarnaast zijn de infrastructurele (technologische) voorzieningen nog niet eens in aanbouw, hoewel de uitrol daarvan snel kan gaan als er gebruik wordt gemaakt van bestaande (om te bouwen) infrastructuur. Daarnaast heeft niet iedereen baat bij een snelle doorbraak van de zelfrijdende auto, omdat dat vernietigend kan uitwerken op bestaande businessmodellen.
Laten we eerst kijken naar de auto zelf. Het weghalen van het stuur gaat de auto volkomen veranderen. In eerste instantie het interieur. Waarom zitten we zoals we zitten, recht naar voren, naast en achter elkaar?
Simpel: vanwege de meest ideale benodigde positie van de chauffeur. Die we dadelijk dus niet meer hebben. Logischer is dan een interieur waarbij de inzittenden elkaar in meer meer sociale positie treffen, naast en tegenover elkaar. Comfort wordt leidend. De auto als huiskamer.
De auto gaat zich aan regels houden
Het is verder logisch dat een autonoom rijdende auto zich houdt aan regels, zoals snelheidsbeperkingen, voorrang, afstand houden en netjes op zijn beurt wachten bij kruisingen. Sneller optrekken dan de autonoom rijdende auto naast je is er niet bij.
Dat zal een zware beproeving zijn voor veel liefhebbers, die nu bij aanschaf van een auto letten op koppel en vermogen. Zaken die niet meer relevant zijn in de toekomst. Dat heeft tevens een dramatisch effect op het onderscheidende vermogen dat veel automerken nu hebben, zeker bij de sportmodellen. Een vervaarlijk uitziend snelheidsmonster dat zich net als elke modale zelfrijdende auto zich automatisch houdt aan alle verkeersetiquette en -regels, tja dat slaat nergens op.
Het onderscheidende vermogen moet worden verlegd naar het interieur. En dat laat weinig ruimte voor alle huidige merken in de huidige markt. Het is niet voor niets dat elk merk nu al bezig is met de ontwikkeling van een zelfrijdende auto en de eerste daarvan worden begin 2017 verwacht in de showrooms. Een eerste slag toebrengen op de concurrentie kan het verschil maken tussen overleven en verdwijnen. Niet elk vertrouwd merk zal die slag overleven, zeker niet als het onderscheidend vermogen vervaagt.
Lees ook: 5 automerken die verdwijnen na Apple's iCar
De overheid gaat miljarden euro's mislopen
Terug naar het volgen van de regels: dat kost onze overheid miljarden. Alleen al over het jaar 2013 ontving de landelijke overheid liefst 1,07 miljard euro aan verkeersboetes. Dat is een belangrijke inkomstenbron en het bedrag stijgt elk jaar weer. Maar synchroon aan de ontwikkeling van de zelfrijdende auto is die van de elektrisch aangedreven auto.
Hierna: Grote veranderingen volgen voor onder meer de overheid die een forse bron van inkomsten ziet verdampen.
De auto van de toekomst is zowel zelfrijdend, als elektrisch aangedreven. En dat scheelt de overheid ook nog eens flinke inkomsten. Over 2014 heeft het Rijk 4 miljard euro op benzine en 3,8 miljard euro op diesel/lpg aan accijns binnengehaald, 7,8 miljard in totaal dus. Die inkomsten kan het Rijk niet missen.
Maar het netjes rijden van de zelfrijdende auto heeft nog meer gevolgen: stoplichten en verkeersborden kunnen weg en dat gaat werkgelegenheid kosten. Het menselijke oog is immers niet meer nodig om de verkeersregels te volgen, dat gaat de auto via zijn draadloze netwerk zelf in de gaten houden.
De verkeerslichtenregelaar op kruispunten wordt vervangen door een geautomatiseerd regelsysteem dat reageert op het aanbod van verkeer. Een kans dus voor bedrijven als Imtech Infra & Traffic, dat al slimme infrastructuur aanleg rond het wegennet voor diverse toepassingen.
Maar ook: minder kosten
Tegen minder inkomsten staan minder uitgaven natuurlijk: de slijtage van wegen neemt af doordat er minder wrijving ontstaat (filerijden, optrekken en afremmen etc), er is minder controle nodig op verkeersovertredingen, het aantal verkeersslachtoffers daalt sterk en het verminderen van files zorgt voor minder economische schade voor het bedrijfsleven.
Daarentegen zijn er meer kosten voor de aanpassing van de infrastructuur. Zo is het aan te bevelen dat het langzame verkeer uit het totale verkeersaanbod wordt gehaald op knooppunten bij doorgaande wegen. Dat betekent meer tunnels of bruggen over wegen.
Maar de zelfrijdende auto kan tevens een impact hebben op het totale autobezit. Doordat het goedkoper is een gedeelde auto te gebruiken, is er minder nodig. Van wie die auto is, is niet relevant. Huidige taxibedrijven kunnen goedkoper werken doordat er geen chauffeurs nodig zijn, en personeelskosten zijn over het algemeen de grootste kostenpost voor een bedrijf.
Grote taxibedrijven zouden kunnen beschikken over honderden zo niet duizenden autonoom rijdende auto's, oproepbaar via een app, te betalen via een app of nfc-kaart. Het openbaar vervoer wordt uitgebreid met zelfrijdende vervoersmiddelen van elk denkbare grootte.
Haken en ogen: de beren op de weg
Toekomstmuziek? Jazeker, maar wel eentje die in de verte al goed is te horen. Haken en ogen? Ook! Hoe zal het gaan met motorische tweewielers? Verder zullen de oliemaatschappijen hun gevecht tegen de volledige vervanging van de benzine- en dieselmotoren onverminderd doorzetten. Ook het Rijk zal de inkomstenderving met lede ogen aanzien en het vrijgeven van het openbare gebruik van zelfrijdende auto's is wel een zaak van diezelfde Rijksoverheid.
Niettemin gaat het nu hard: in de Rotterdamse haven wordt geëxperimenteerd met chauffeurloze vrachtwagens om lading te vervoeren binnen het haventerrein zelf. Een soort treintje rijden, een vorm die zich uitstekend leent voor gebruik op onze snelwegen. Met aparte rijstroken, geen inhalende vrachtauto's, iedereen dezelfde snelheid. Ontstressen op de snelweg.
Hoezo de openbare ruimte verandert?
Dat zal toch wel meevallen? Fietser, bromfietsen en motoren hebben toch verkeersborden nodig... Of worden die ook zelfrijdend, fietsend?
Die zijn er toch al jaren?
Reageer
Preview